plaatje plaatje plaatje plaatje plaatje plaatje
Molendatabase.net
Zoek globaal op trefwoord:
of dbnr.:
plaatje of zoek gedetailleerd
   Algemeen
dbnr.64
aanduidingWaterschap de Twee Provinciën, De Lauwers
plaatsGerkesklooster/ Gerkeskleaster (Gerkeskloaster)
(vh. Stroobos)
gemeenteAchtkarspelen
provincieFryslân
locatie RD X 210405, Y 584770
N 53.246631, O 6.217205
   
standplaatsbij Sarabos 13, aan de Oude Vaart
gebouwd 1923
statusbestaand
functiepoldermolen
toestandgoed
maalvaardigja
biotoop4
eigenaarStichting Waterschapserfgoed
  
   Constructie
beschrijvingGrote windmotor
fabricaatHerkules Metallicus
leverancierKoelstra & Dölle
inrichtingVijzel
raddiameter10 m
bladen30
torenhoogte10 m
plaatje
1. Foto: Gijs van Reeuwijk, 8 juli 2011
   Verwijzingen
inventarisnr.13 Bergstra&Hengst
informatie/ foto'sAllemolens.nl, molen nr. 11466
monumentnr.502197 (Monumentenregister RCE)
   Geschiedenis
De molen is van het merk Herkules en werd in 1928 gebouwd door de Vereinigte Windturbine Werke AG te Dresden voor de bemaling van de polder De Twee Provinciën en staat op een plek waar voor 1928 een traditionele windmolen had gestaan.

De molen is gelegen aan de Lauwers waarin het overtollige waterbezwaar uitslaat. Het waterschap omvatte bij oprichting in 1918 230 ha. op het grondgebied van de gemeenten Achtkarspelen (provincie Friesland), Grotegast en Grijpskerk (provincie Groningen). De naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Herkules Metallicus", uit Duitsland geïmporteerd door de Rotterdamse handelsmaatschappij R.S. Stokvis & Zonen, werd 1928 alhier door de fa. Koelstra en Dolk geplaatst. De molen bemaalde als enige de gehele polder. De molen werd in 1991 gerenoveerd. In 2011 volgde een nieuwe restauratie.
De toren met windrad staat op een onderbouw. Dit zgn. molenhuis is opgetrokken uit gesinterde rode bakstenen, met een stroomlaag als gevelafsluiting. In de onderbouw zitten vier recente houten getoogde kruisvensters. De opgeklampte houten rondboogdeur is vernieuwd. Het molenhuis is gedekt met een platte betonnen dekplaat waarvan het overstek is geprofileerd en aan de onderzijde op regelmatige afstand is voorzien van geprofileerde consoles. De stalen toren staat op de betonplaat en heeft een ladder en een houten platform. Het windrad heeft een vlucht van 11 meter en telt 30 gegalvaniseerde ijzeren bladen. De molen is voorzien van twee vanen: een hoofdvaan en een zijvaan. De eerste dient voor de zelfregeling naar de windrichting, de tweede voor de zelfregeling naar windsterkte.
De inlaat is voorzien van een ijzeren krooshek, waarachter de ijzeren vijzel. De uitstort bestaat uit een betonnen vloer met gemetselde muurtjes.

Bron: DHM Molenbestand.
-----

In 2008 werd de windmotor met zeven andere door het Wetterskip Fryslân overgedragen aan de Stichting Waterschapserfgoed.

Op 22 augustus 2011 werd de restauratie van de windmotor, uitgevoerd door Mannen van Staal te Winsum, afgesloten. Deze was hard nodig: delen van de windbladen ontbraken, de hoekpoten waren bijna doorgeroest, en de waterlopen en de stalen vijzelbak waren er slecht aan toe.
De bladen zijn nu van roestvast staal, het staalwerk is gestraald en voorzien van een coating, de lagers zijn voorzien van een automatisch smeersysteem, en de geklonken vijzel werd verlengd zodat de molen in staat is de polder te bemalen.
Bron: 'Berg oud ijzer' verandert in trotse Herkules, Ed van Gerven, Molens nr. 103, sept. 2011.
   Aanvullingen
Poldergrootte 170/55 ha, z.p. -0,66 m, w.p. -0,86 m. Bron: waterstaatskaart Leeuwarden Oost, herzien in 1942, gedeeltelijk bijgewerkt tot 1948. Rij 16, kolom 11.

plaatje
2. Foto: W. Jans, 18 mei 2007
plaatje
3. Foto: Gijs van Reeuwijk, 8 juli 2011
plaatje
plaatje
5. Foto's: Wim Mensinga, 17 feb. 2016


Stuur een reactie
Gewijzigd: 2017-11-10 00:00:00
Colofon en copyrights