plaatje plaatje plaatje plaatje plaatje plaatje
Molendatabase.net
Zoek globaal op trefwoord:
of dbnr.:
plaatje of zoek gedetailleerd
   Algemeen
dbnr.1139
aanduidingPolder Vellinga
plaatsLeeuwarden/ Ljouwert
(vh. Goutum)
gemeenteLeeuwarden
provincieFryslân
locatie RD X 184059, Y 575808
N 53.168178, O 5.821740
   
standplaatstussen de Hounsdyk en de Waldwei
statusbestaand
toestandprima
maalvaardigja
eigenaarStichting tot Behoud van de Amerikaanse Windmolentjes te Goutum en Wirdum
  
   Constructie
beschrijvingMiddelgrote windmotor
fabricaatBakker, IJlst
typeRecord
leverancierFa. Bakker, IJlst
raddiameter4,5 m
bladen18
plaatje
1. Foto: Ronald Bakker, 17 aug. 2016
   Verwijzingen
inventarisnr.31 Bergstra&Hengst
informatie/ foto'sAllemolens.nl, molen nr. 12211
monumentnr.523372 (Monumentenregister RCE)
   Geschiedenis
Deze windmotor is een markant herkenningspunt in het open weidegebied tussen Goutum en Swichum, en het type "Record" werd in Nederland vervaardigd door de Gebr. Bakker te IJlst. De molen werd begin jaren dertig gebouwd op de plaats van een afgebroken traditionele windmolen. Op enige tientallen meters afstand stond een tweede exemplaar waarvan de betonnen fundering nog rest.
In de direkte nabijheid stonden een tiental traditionele windmolens welke werden vervangen door windmotoren. Deze zijn thans alle verdwenen.
De toren staat in een uit beton opgetrokken funderingsbak voorzien van houten deksels. In de funderingsbak is aangebracht een stalen waaierpomp voorzien van een houten opleiderpijp met een houten terugslagklep. Aan de polderzijde is aangebracht een stalen kroosrek. De molen bemaalt het vm. bemalingsgebied de "Goutumsche Mieden" en maalt uit op de Friese boezem. De stalen toren van normale hoogte heeft een ladder en een achtkante stelling bestaande uit stalen liggers, een houten dek en een stalen hekwerk. Aan de bovenzijde van de toren is een gietstalen motorlichaam aangebracht. Het achttien gegalvaniseerd stalen bladen tellende windrad heeft een diameter van 4,50 meter. Het rad bestaat uit zes straalarmen waartussen segmenten met ieder drie bladen verbonden door twee ringen zijn aangebracht. De molen is voorzien van één vaan voor de zelfregeling naar de windrichting. De zelfregeling naar windsterkte gebeurt doordat bij toenemende omloopsnelheid de optredende tanddruk-reactiekracht van het windrad groter wordt dan de spanning van de schroefveer van de vaan, de molen zal zich hierbij krimpend uit de wind draaien. De bovenas van de molen is voorzien van een vanginstallatie welke automatisch in werking treedt bij het uit de wind draaien van de molen. De molen is voorzien van een gietstalen gaande werk en stalen spillen. De waaierpomp wordt hierbij direkt aangedreven door de verticale spil.
Bron: DHM Molenbestand.
-----

Via Van Reeuwijk bouwmeester kwam dec. 2013 subsidie beschikbaar voor het restaureren van de windmotor van de polder Vellinga. Het windrad ligt uit conserverings-oogpunt al een paar jaar opgeslagen.
Bron: Facebookpagina Van Reeuwijk bouwmeester.
-----

Alle onderdelen werden uit elkaar gehaald en gerestaureerd. Begin april kon de windmotor weer worden geplaatst op de bestaande betonnen pompput. De molen kan weer een (hulp-) bemalingsfunctie uitoefenen voor de polderbemaling.
De gehele restauratie is uitgevoerd door Mannen van Staal uit Leeuwarden, die de laatste jaren diverse windmotoren heeft gerestaureerd. De directievoering is uitgevoerd door van Reeuwijk bouwmeester in goede samenwerking met de stichting.
In 2014 is een documentaire gemaakt over de Friese windmotoren door Omrop Fryslân genaamd Stielen Reuzen van het Friese Landschap. In deze documentaire zijn ook beelden opgenomen van de demontage van de windmotor voor het uitvoeren van de restauratie.
Op 22 april werd de molen in dienst gesteld door mevr. I. Diks, wethouder van de gemeente Leeuwarden.
Bron: Facebookpagina Van Reeuwijk bouwmeester, 21 apr. 2016.
-----

Deze gerestaureerde Bakker-Record windmotor staat op een waaierpompput van, buitenwerks, ca. 120 cm breed. Aan de hoeken zitten schuin naar buiten stekende blokken waarop de toren staat. De put is met afsluitbare houten luiken afgedekt. De profielen van de torenstaanders hebben een breedte van 6,5 cm en de toren heeft onder bij de fundering een breedte van ca. 166 cm.
Jan Wagenaar, 13 feb. 2017
   Aanvullingen
Poldergrootte 19 ha. Bron: waterstaatskaart Leeuwarden West, herzien in 1945, bijgewerkt in 1947.

plaatje
2. Foto: J.L.J. Tersteeg, 25 sept. 1992
plaatje
3. Foto: W. Jans, 7 juli 2004
plaatje
4. Foto: Jan-Sietze Brouwer, 22 maart 2016
plaatje
5. Foto: Ronald Bakker, 17 aug. 2016


Stuur een reactie
Gewijzigd: 2018-09-21 20:42:44
Colofon en copyrights