plaatje plaatje plaatje plaatje plaatje plaatje
Molendatabase.net
Zoek globaal op trefwoord:
of dbnr.:
plaatje of zoek gedetailleerd
   Algemeen
dbnr.699
aanduidingStoomsmederij Loning
standplaatsHelper Oostsingel 6
plaatsGroningen
(vh. Helpman)
gemeenteGroningen
provincieGroningen
locatie RD X 234616, Y 580022
N 53.200919, O 6.578662
   
statusverdwenen
functieDemonstratiemolen
 
   Constructie
beschrijvingMiddelgrote windmotor
fabricaatAeolus/ ENWF
inrichtingVijzel
bladen18
plaatje
   Verwijzingen
informatie/ foto'sAllemolens.nl, molen nr. 13171
   Geschiedenis
Jakob Loning bracht al vrij vroeg na de introductie van Herkules windmotoren in Nederland, een eigen variant op de markt, met assistentie van ir. J.C. Horch.
De Eerste Nederlandsche Windmotorenfabriek was gevestigd aan de Helper Oostsingel te Helpman/ Groningen. Tot 1918 op nr. 6, daarna op nr. 28, en vanaf 25 februari 1921 tot de opheffing in 1953 op nr. 36/36a, verhuizingen vanwege de benodigde bedrijfsruimte.

Men propageerde vooral het gebruik van een vijzel in plaats van een centrifugaalpomp. De poldermolen te Wedderbergen en die van Borgercompagnie werden voorzien van een metalen schroefas. Ook verkreeg het bedrijf octrooi (nr. 12339) op een scharnierende vijzelbak die zich automatisch aan de waterstand aanpaste.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden reparaties aan windmotoren verricht, toen had het bedrijf nog maar vijf man in dienst. Later werden korte tijd casco's voor woonschepen gebouwd.

De heer Loning was secretaris van de Noordelijke Metaalindustrie.
Eigenaar J. Loning overleed in 1953, wegens gebrek aan opvolgers werden het bedrijfspand en de directeurswoning op 4 mei 1954 verkocht aan transportbedrijf Horst.

De voor zover bekend enige bewaard gebleven windmotor van de ENWF staat bij Medemblik, de windmotor van de Brakepolder (dbnr. 67).

Bron: "De Eerste Nederlandsche Windmotorenfabriek", art. door H.A. Hachmer in De Nieuwe Zelfzwichter, 2003-4, blz. 3-7.
-----

Nieuwsblad van het Noorden, 9 aug. 1908:
"HELPMAN, 7 Aug. Heden zagen we in werking een nieuwen windmotor (watermolen) vervaardigd in de smederij van onzen plaatsgenoot, den heer J. Loning, en bij wijze van proef opgesteld aan het Helperdiep. Naar we vernemen, zal binnenkort deze machine afgeleverd worden. Het moet de eerste motor zijn, die, van deze constructie en voor dit doel, in ons land gemaakt wordt. Voorzeker een bewijs van den ondernemingsdurf van onzen smid. Moge hij in de toekomst genoegen hebben van zijn werk."

Nieuwsblad van het Noorden, 14 aug. 1908:
"H.H. Landeigenaren en Polderbesturen.
Belanghebbenden worden door deze attent gemaakt, dat gedurende eenige dagen een WINDMOTOR met VIJZELSCHROEF voor Polderbemaling in werking is te zien. Alles eigen fabricaat.
Aanbevelend: J. LONING, Machinerie├źn, HELPMAN."
Jan Wagenaar, sept.-okt. 2017.
   Aanvullingen
De locatie aan het Helperdiepje is gebaseerd op het adres Helper Oostsingel 6.

De toren van de windmotor op de foto is gestabiliseerd m.b.v. kabels. Omdat dit een proefopstelling was voor demonstraties, was de toren niet zo stevig gefundeerd als bij een echt bemalingsobject.




plaatje
2. Helpman, stoomsmederij Loning en rijwielhandel (coll. W. Jans)

plaatje
3. Adv. in Nieuwsblad van het Noorden, 28 feb. 1909 (coll. Jan Wagenaar)


Stuur een reactie
Gewijzigd: 2019-03-14 17:11:43
Colofon en copyrights