plaatje plaatje plaatje plaatje plaatje plaatje
Molendatabase.net
Zoek globaal op trefwoord:
of dbnr.:
plaatje of zoek gedetailleerd
   Algemeen
dbnr.34
aanduidingWaterschap De Oosterwierumer Oudvaart, Mantgumermolen
plaatsEasterwierrum/ Oosterwierum
gemeenteSúdwest-Fryslân
provincieFryslân
locatie RD X 178882, Y 570756
N 53.123038, O 5.743956
   
standplaatszijweggetje van de Hegedijk
gebouwd 1920
statusbestaand
eigenaarStichting Waterschapserfgoed
  
   Constructie
beschrijvingGrote windmotor
fabricaatHerkules Metallicus
leverancierStokvis, Rotterdam
inrichtingVijzel Ø 1,15 m, opv.h. 0,84 m, cap. 12 m³/min.
raddiameter11 m
bladen30
torenhoogte10 m
plaatje
1. Foto: Marco de Vries, 2 juli 2009
   Verwijzingen
inventarisnr.09 Bergstra&Hengst
informatie/ foto'sAllemolens.nl, molen nr. 11462
   Geschiedenis
De naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Herkules Metallicus Windturbine" is in Duitsland gefabriceerd door de "Vereinigte Windturbine Werke AG" te Dresden. De molen werd geïmporteerd door de Rotterdamse handelsmaatschappij R.S. Stokvis & Zonen Ltd en in 1920 gebouwd voor de bemaling van de Mantgumerpolder. De molen werd gebouwd tezamen met de bestaande windmotor onder Weidum (Weidumerpolder), de bestaande windmotor nabij Dearsum (Kleiterperpolder), de in de jaren negentig gesloopte windmotor nabij Schillaard (Schillaarderpolder) en de windmotor nabij het buurtschap Makkum (Makkumerpolder). Van deze laatste werd de onderbouw enige jaren geleden gesloopt.

De 5 windmotoren werden gebouwd te vervanging van 58 traditionele windwatermolens en bemaalden tezamen het gebied van het vm. waterschap "De Oosterwierumer Oudvaart". De molen heeft een belangrijke ensemblewaarde tezamen met de bestaande molens van Dearsum en Weidum in het gebied van de vm. Middelzee.

Bij een storm in 2004 werd de molen zwaar beschadigd. De roos werd van de molen gehaald en in de werkplaats opgeslagen. Inmiddels (2009) is er begonnen met herstel. Het onderhuis heeft een frisse witte kleur gekregen en de toren met kale roos zitten er al op. 2 juli zullen de nieuwe bladen erop worden gezet.
-----

De molen is van het merk Herkules.
Hij staat aan de opvaart van de Zwette in het Mantgumer Nieuwland.
De molen is in 2009 wegens restauratie een poos gedemonteerd geweest. Wetterskip Fryslân heeft opdracht voor de restauratie gegeven, de uitvoering was in handen van de firma Dijkstra uit Sloten.

Deze naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Herkules Metallicus Windturbine" is in Duitsland gefabriceerd door de "Vereinigte Windturbine Werke AG" te Dresden. De molen werd geïmporteerd door de Rotterdamse handelsmaatschappij R.S. Stokvis & Zonen Ltd en in 1920 gebouwd voor de bemaling van de "Mantgumerpolder". De molen werd gebouwd tezamen met de bestaande windmotor onder Weidum (Weidumerpolder), de bestaande windmotor nabij Dearsum (Kleiterperpolder), de in de jaren negentig gesloopte windmotor nabij Schillard (Schillaarderpolder) en de windmotor nabij het buurtschap Makkum (Makkumerpolder). Van deze laatste rest nog de onderbouw. De molen heeft een belangrijke ensemblewaarde tezamen met de bestaande molens van Dearsum en Weidum in het gebied van de voormalige Middelzee.
De 5 windmotoren werden gebouwd ter vervanging van 58 traditionele windwatermolens en bemaalden tezamen het gebied van het voormalige Waterschap "De Oosterwierumer Oudvaart".
Met de dieselmotor in de onderbouw van de toren kan ook bij windstilte de polder bemalen worden. De 10 meter hoge toren staat in een uit beton opgetrokken fundering. Op de fundering is een betonnen onderbouw aangebracht voorzien van een betonnen dak. De onderbouw is voorzien van zes vaste gietijzeren zesruitsramen en twee later aangebrachte betonnen ramen. Aan een zijde een houten deurkozijn waarvan de bovendorpel is voorzien van onder 45 graden afgeschuinde hoeken. Het boven de dorpel aangebrachte lood is voorzien van een geschulpte rand. In het kozijn is een houten toegangsdeur voorzien van een geprofileerde sierlijst aangebracht. Naast de deur vlak boven het maaiveld een koperen plaatje met hierop de volgende tekst: Boltje en Buwalda Betonbouw Heerenveen.
De voorwaterloop is voorzien van een stalen krooshek en een dubbele schotbalksponning. De stalen vijzel is gelegen in een betonnen vijzelbak met houten deksels. Voor de molen een betonnen verdeelbak met stalen inlaatschuiven voor de diverse polderpeilen en het inlaten van boezemwater. De molen is hiermee in staat diverse bemalingsgebieden met een ander polderpeil te bemalen. De betonnen achterwaterloop is voorzien van een houten wachtdeur. De molen maalt uit op de "Mantgumervaart" (Friese boezem). De stalen toren heeft een ladder en een vrij laag gelegen stelling. De stelling bestaat uit stalen liggers, een houten dek en een stalen hekwerk. Aan de bovenzijde van de toren is een op kogellagers draaiend gietstalen motorlichaam aangebracht.
Het dertig gegalvaniseerde stalen bladen tellende windrad heeft een diameter van 11 meter. Het rad bestaat uit tien straalarmen waartussen segmenten, met ieder drie bladen verbonden door drie ringen, zijn aangebracht. De molen is voorzien van twee vanen: een hoofdvaan en een zijvaan. De eerste dient voor de zelfregeling naar de windrichting, de tweede voor zelfregeling naar windsterkte. De molen is voorzien van een gietstalen gaande werk en stalen spillen.
In de jaren 50 werd een zogenaamde gecombineerde bemaling aangebracht. D.w.z. de vijzel kan zowel op windkracht (hoofdbemaling) als door een luchtgekoelde Petter twee cilinder dieselmotor (hulpbemaling) worden aangedreven.
Bron: DHM Molenbestand.
-----

In 2008 werd de windmotor met zeven andere door het Wetterskip Fryslân overgedragen aan de Stichting Waterschapserfgoed.
   Aanvullingen
Poldergrootte 305 ha, peil -1,01 m. Bron: waterstaatskaart Sneek Oost, herzien in 1947-1949. Rij 5, kolom 19.

plaatje
2. Foto: Dedde de Vries, april 2008
plaatje
3. Foto's: Marco de Vries, juni/juli 2009
plaatje
plaatje
5. Foto's: Van Reeuwijk bouwmeester, 17 mei 2010


Stuur een reactie
Gewijzigd: 2018-03-31 22:19:10
Colofon en copyrights