plaatje plaatje plaatje plaatje plaatje plaatje
Molendatabase.net
Zoek globaal op trefwoord:
of dbnr.:
plaatje of zoek gedetailleerd
   Algemeen
dbnr.807
aanduidingWaterschap de Hoge Warren
standplaatsaan het Grietmansrak achter rest.
plaatsOudega/ Aldegea
gemeenteSmallingerland
provincieFryslân
locatie RD X 192578, Y 568570
N 53.102613, O 5.948270
   
gebouwd 1926
statusverdwenen
verdwenen 1996 afgebroken
2001 herbouwd
(zie Verwijzingen voor verplaatst)
 
   Constructie
beschrijvingGrote windmotor
fabricaatHerkules Metallicus
leverancierStokvis, Rotterdam
inrichtingVijzel
raddiameter11 m
bladen30
plaatje
1. Foto: J.L.J. Tersteeg, 3 mei 1993
   Verwijzingen
verplaatst naarWindmotor De Veenhoop, De Veenhoop, dbnr. 3
inventarisnr.10 Bergstra&Hengst
informatie/ foto'sAllemolens.nl, molen nr. 12678
   Geschiedenis
Deze windmotor op de polderdijk van het vm. waterschap "De Hooge Warren", thans Waterschap De Wouden, was een dominant herkenningspunt nabij het Grietmansrak aan de de Kromme Ee, waarin het overtollige waterbezwaar uitsloeg. Het waterschap omvatte bij de oprichting in 1905 480 ha. op het grondgebied van de gemeenten Smallingerland, waarvan de molen 391 ha. verwerkte.
De naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Herkules Metallicus", uit Duitsland geïmporteerd door de Rotterdamse handelmaatschappij R.S. Stokvis & Zonen, werd 1926 alhier geplaatst. Van de standaardonderbouw werd afgezien ten gunste van een houten hok met dak "om den windmotor" uit te voeren door een timmerman uit Oudega. Het bestek waarnaar het werk werd uitgevoerd was van architect Lourens. De molen bemaalde als enige de gehele polder. In de winterperiode werd de wachtdeur in de waterloop opengezet, waardoor de polder geïnnundeerd werd, om te voorkomen dat er schade aan de polderdijken zou ontstaan.

De molen bij de Hooidammen zorgde tot 1962 alleen voor het waterbeheer, hij maalde het polderwater uit de afgedamde Oude Hooidamsloot uit op het Grietmansrak/ Wijde Ee. De familie Sonderman kocht in 1963 de molen om deze voor volgende generaties te bewaren. De waterlopen waren gedempt, en de bemaling was overgenomen door een gemaal ten zuidwesten van de molen.

Omdat de molen in de loop van de tijd steeds meer gebreken vertoonde, werd hij in 1996 preventief gesloopt, nog steeds met de bedoeling om die op de oude plek ooit weer eens op te bouwen. Toen dat op korte termijn niet bleek te kunnen, heeft de heer Sonderman de molen voor het symbolische bedrag van ƒ 1 verkocht aan de heer Veenstra uit Opeinde, met de voorwaarde, dat deze voor restauratie zou moeten zorgdragen.

Dat bleek echter financieel ook niet haalbaar en via bemiddeling van de gemeente Smallingerland is de molen op 3 april 2000 weer voor het symbolische bedrag van ƒ 1 overgedragen aan de Stichting It Damshûs, Openlucht Laagveenderijmuseum. De molen kreeg na herstel in 2001 in het natuurontwikkelingsproject Petgatten De Feanhoop van It Fryske Gea weer een bemalingsfunctie. Hij bemaalt nu de Groote Veenpolder. Hij staat aan de zuidkant van de Binnenringvaart en maalt daarop uit.
-----

De Rijnbode, 24 mei 1935:
"Een merkwaardige broedplaats.
Een paar kraaien heeft in de Warren (Fr.) zijn nest gebouwd in de staart van een windmotor! Deze motor werkt door den hoogen waterstand steeds door, wat een ontzettend geratel meebrengt. Bovendien draait de staart steeds met de wind mee en is bjna altijd in beweging.
Ondanks al dat rumoer zit het wijfje rustig op de eieren te broeden."
   Aanvullingen
Poldergrootte 385 ha, peil -1,11 m. Bron: waterstaatskaart Heerenveen West, herzien in 1947. Rij 7, kolom 13.

plaatje
2. Zeilwedstrijd rond 1930. Knipsel uit tijdschrift (coll. F. Weemaes)

plaatje

plaatje

plaatje
5. Foto's: J.L.J. Tersteeg, 3 mei 1993


Stuur een reactie
Gewijzigd: 2018-07-27 08:20:20
Colofon en copyrights